Dişlere Göre Yaş Tayini

*Dişlere Göre Yaş Tayini (At, Sığır, Köpek, Kedi)

*Diş formülleri

*Hayvanlarda dişlerin çıkışı

DİŞLERE GÖRE YAŞ TAYİNİ
At
Atlarda dişlere göre yaş tayini kesici (insisiv) dişlere göre yapılmaktadır. Dört dönemde incelenebilir:
1.Dönem (0-2.5 yaş arası)
8-14 gün Di1 çıkar ————- 1 yaşında arpacık çukuru silinir.
20-30 gün Di2 çıkar———— 1.5 yaşında arpacık çukuru silinir.
5-9 ay Di3 çıkar —————– 2 yaşında arpacık çukuru silinir.
2.Dönem
2.5 yıl —— Di1 düşer, yerine İ1 çıkar.
3.5 yıl —— Di2 düşer, yerine İ2 çıkar.
4.5 yıl —— Di3 düşer, yerine İ3 çıkar.
3.Dönem
6.yıl ——— alt İ1 ‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
7.yıl ——— alt İ2 ‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
8.yıl ——— alt İ3 ‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
4.Dönem
10.yıl ——- İ1 ‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
11.yıl ——- İ2 ‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
12.yıl ——- İ3 ‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
13.yıl ——- İ1 ‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
14.yıl ——- İ2 ‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
15.yıl ——- İ3 ‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
16.yıl ——- İ1 ‘in yüzeyi üçgenleşmeye başlar, diş yıldızı yuvarlaktır.
17.yıl ——- İ2 ‘in yüzeyi üçgenleşmeye başlar, diş yıldızı yuvarlaktır.
18.yıl ——- tüm alt kesicilerin yüzeyleri üçgen şeklindedir., diş yıldızları yuvarlaktır.
Sığır
Sığırlarda dişe göre yaş tayini alt çenedeki kesici dişlere göre yapılmaktadır.
DişlerDişlerin ÇıkışıGelişimini TamamlamasıDişlerin Aşınması
1.Kesici Diş
2.Kesici Diş
3.Kesici Diş
Kanin Diş
1,5 yaş
2,5 yaş
3 yaş
3,5 yaş
2 yaş
3 yaş
3,5 yaş
4 yaş
6-7 yaş
8 yaş
9 yaş
9 yaş
10-15 yaş arasında kesicilerde aşınma gittikçe artar. 15 yaşında kesiciler çok kısalmıştır., küçüktür ve birbirine temas etmez.
Köpek
Köpeklerde süt dişleri 3 haftalıkken çıkmaya başlar;
5 haftaya kadar tamamlanır.
Kalıcı dişler 3 veya 4 haftalıkken çıkmaya başlar.
İlk önce 1. ve 2. insisivler çıkar;
6.aya kadar insisiv-3 [İ3] ve kanin dişler çıkar.
Genelde son alt molar diş 8. aya kadar çıkmaz.
Eğer bütün dişler mevcut, sadece son molar diş yoksa hayvan yaklaşık 6 aylıktır.
Son molar diş varsa hayvanın 6 aylıktan büyük olduğu kesinlik kazanır.
İnsisör dişler 1,5-2 yaşından itibaren aşınmaya başlar. Fakat bu aşınma hayvanın cinsine ve aldığı gıdaya göre değiştiğinden çok spesifik değildir.
Kedi
Süt dişleri 2 ve 3 haftalıkken çıkmaya başlar. İlk önce insisivler çıkar ve hepsi 4 haftaya kadar tamamlanır. Kalıcı dişler 15. ve 17. haftalarda çıkmaya başlar. İlk önce insisiv-1 ler [ İ1] çıkar. Kanin dişler 4,5 aylıkken çıkar. 6. ayda bütün kalıcı dişler tamamlanmış olur ve 7.ayda tam olarak gelişir.
DİŞ FORMÜLLERİGEÇİCİ DİŞLERKALICI DİŞLER
Sığır2 (Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =202 (İ 0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
Koyun2 (Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =202 (İ 0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
Keçi2 (Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =202 (İ 0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
At2 (Di 3/3,Dc 0/0, Dp 3/3) =242 (İ 3/3,C 1/1,P 3-4/3,M 3/3) =42
Köpek2 (Di 3/3,Dc 1/1, Dp 3/3) =282 (İ 3/3,C 1/1, P 4/4, M 2/3) =42
Kedi2 (Di 3/3,Dc 1/1, Dp 3/2) =262 (İ 3/3,C 1/1, P 3/2, M 1/1) =30
HAYVANLARDA DİŞLERİN ÇIKIŞI
DİŞLERSIĞIRKOYUN / KEÇİAT
Di 1Doğum civarındaDoğum öncesiDoğumdan sonraki 1.hafta
Di 2Doğum civarındaDoğum öncesi4-6 hafta
Di 31.hafta 2-3.hafta5-9 ay
Dc2.hafta3-4.haftaYok
Dp3.hafta4.hafta22.hafta
Dp 33.hafta4.hafta22.hafta
Dp 43.hafta4.hafta22.hafta
İ 11.5-2 yıl1-1.5 yıl2.5-3 yıl
İ 22-2.5 yıl1.5-2 yıl3.5 yıl
İ 33 yıl2,5-3 yıl4-5 yıl
C3-4 yıl3-4 yıl4-5 yıl
P 1YokYok5-6 ay
P 22-2.5 yıl1.5-2 yıl2.5 yıl
P 31.5-2.5 yıl1.5-2 yıl3 yıl
P 42.5-3 yıl 4-5 yıl4 yıl
M 15-6 ay 3-5 ay1-12 ay
M 21-1.5 ay 9-12 ay2 yıl
M 32-2.5 yıl 1.5-2 yıl3-4 yıl
DİŞLERKÖPEK KEDİ
Di 1 Doğumdan sonraki 3-5 hafta Doğumdan sonraki 2-3 hafta
Di 2Doğumdan sonraki 3-5 hafta2-4. hafta
Di 35-6. hafta3-4. hafta
Dc3-5. hafta 3-4. hafta
Dp4-6. hafta Üst diş 2. ay
Dp 34-6. hafta4.hafta
Dp 46-8. hafta4-6. hafta
İ 1 2-5 ay3-4 ay
İ 2 2-5 ay3-4 ay
İ 3 4-5 ay4-5 ay
C 5-6 ay5. ay
P 1 4-5 ayYok
P 2 5-6 ayÜst diş 4-5 ay, Alt diş yok
P 3 5-6 ay 5-6 ay
P 4 4-5 ay 5-6 ay
M 1 5-6 ay 4-5 ay
M 2 5-6 ayYok
M 3 6-7 ay Yok
Di: Geçici insisiv dişDc: Geçici kanin dişDp: Geçici premolar dişİ: İnsisiv dişP: Premolar dişM: Molar diş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.