|
DİŞLERE
GÖRE YAŞ TAYİNİ
Atlarda dişlere göre yaş tayini
kesici (insisiv) dişlere göre yapılmaktadır. Dört dönemde incelenebilir:
1. Dönem (0-2.5 yaş arası)
8-14 gün Di1 çıkar
------------- 1 yaşında arpacık çukuru silinir.
20-30 gün Di2
çıkar------------ 1.5 yaşında arpacık çukuru silinir.
5-9 ay Di3 çıkar
----------------- 2 yaşında arpacık çukuru silinir.
2. Dönem
2.5 yıl ------ Di1
düşer, yerine İ1 çıkar.
3.5 yıl ------ Di2
düşer, yerine İ2 çıkar.
4.5 yıl ------ Di3
düşer, yerine İ3 çıkar.
3. Dönem
6.yıl --------- alt İ1
‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
7.yıl --------- alt İ2
‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
8.yıl --------- alt İ3
‘de arpacık çukurluğu silinir., diş yıldızı çıkar.
4. Dönem
10.yıl ------- İ1
‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
11.yıl ------- İ2
‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
12.yıl ------- İ3
‘de iç mine yuvarlaktır, giderek küçülür.
13.yıl ------- İ1
‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
14.yıl ------- İ2
‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
15.yıl ------- İ3
‘de iç mine kaybolur, diş yıldızı ovalleşir.
16.yıl ------- İ1
‘in yüzeyi üçgenleşmeye başlar, diş yıldızı yuvarlaktır.
17.yıl ------- İ2
‘in yüzeyi üçgenleşmeye başlar, diş yıldızı yuvarlaktır.
18.yıl ------- tüm alt
kesicilerin yüzeyleri üçgen şeklindedir., diş yıldızları yuvarlaktır.
Sığırlarda dişe göre yaş tayini alt
çenedeki kesici dişlere göre yapılmaktadır.
|
Dişler
|
Dişlerin Çıkışı
|
Gelişimini Tamamlaması
|
Dişlerin Aşınması
|
10-15 yaş arasında kesicilerde
aşınma gittikçe artar. 15 yaşında kesiciler çok kısalmıştır., küçüktür ve
birbirine temas etmez.
|
|
1.
Kesici Diş
|
1.5
yaş
|
2
yaş
|
6-7
yaş
|
|
2.
Kesici Diş
|
2.5.
yaş
|
3
yaş
|
8
yaş
|
|
3.
Kesici Diş
|
3
yaş
|
3.5
yaş
|
9
yaş
|
|
Kanin
Diş
|
3.5
yaş
|
4
yaş
|
9
yaş
|
Köpeklerde süt dişleri 3
haftalıkken çıkmaya başlar;
5 haftaya kadar tamamlanır.
Kalıcı dişler 3 veya 4
haftalıkken çıkmaya başlar.
İlk önce 1. ve 2. insisivler
çıkar;
6.aya kadar insisiv-3 [İ3]
ve kanin dişler çıkar.
Genelde son alt molar diş 8.
aya kadar çıkmaz.
Eğer bütün dişler mevcut,
sadece son molar diş yoksa hayvan yaklaşık 6 aylıktır.
Son molar diş varsa hayvanın 6
aylıktan büyük olduğu kesinlik kazanır.
İnsisör dişler 1.5-2 yaşından
itibaren aşınmaya başlar. Fakat bu aşınma hayvanın cinsine ve aldığı gıdaya
göre değiştiğinden çok spesifik değildir.
Süt dişleri 2 ve 3 haftalıkken
çıkmaya başlar. İlk önce insisivler çıkar ve hepsi 4 haftaya kadar
tamamlanır. Kalıcı dişler 15. ve 17. haftalarda çıkmaya başlar. İlk önce
insisiv-1 ler [ İ1] çıkar. Kanin dişler 4.5 aylıkken
çıkar. 6. ayda bütün kalıcı dişler tamamlanmış olur ve 7.ayda tam olarak
gelişir.
|
|
GEÇİCİ DİŞLER
|
KALICI DİŞLER
|
|
Sığır
|
2(Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =20
|
2(İ
0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
|
|
Koyun
|
2(Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =20
|
2(İ
0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
|
|
Keçi
|
2(Di 0/3,Dc 0/1, Dp 3/3) =20
|
2(İ
0/3,C 0/1, P 3/3, M 3/3) =32
|
|
At
|
2(Di 3/3,Dc 0/0, Dp 3/3) =24
|
2(İ
3/3,C 1/1,P 3-4/3,M 3/3) =42
|
|
Köpek
|
2(Di 3/3,Dc 1/1, Dp 3/3) =28
|
2(İ
3/3,C 1/1, P 4/4, M 2/3) =42
|
|
Kedi
|
2(Di 3/3,Dc 1/1, Dp 3/2) =26
|
2(İ
3/3,C 1/1, P 3/2, M 1/1) =30
|
|
DİŞLER
|
SIĞIR
|
KOYUN/KEÇİ
|
AT
|
|
Di 1
|
Doğum civarında
|
Doğum öncesi
|
Doğumdan sonraki 1.hafta
|
|
Di 2
|
Doğum civarında
|
Doğum öncesi
|
4-6 hafta
|
|
Di 3
|
1.hafta
|
2-3.hafta
|
5-9 ay
|
|
Dc
|
2.hafta
|
3-4.hafta
|
Yok
|
|
Dp
|
3.hafta
|
4.hafta
|
22.hafta
|
|
Dp 3
|
3.hafta
|
4.hafta
|
22.hafta
|
|
Dp 4
|
3.hafta
|
4.hafta
|
22.hafta
|
|
İ 1
|
1.5-2 yıl
|
1-1.5 yıl
|
2.5-3 yıl
|
|
İ 2
|
2-2.5 yıl
|
1.5-2 yıl
|
3.5 yıl
|
|
İ 3
|
3 yıl
|
2.5-3 yıl
|
4-5 yıl
|
|
C
|
3-4 yıl
|
3-4 yıl
|
4-5 yıl
|
|
P 1
|
Yok
|
Yok
|
5-6 ay
|
|
P 2
|
2-2.5 yıl
|
1.5-2 yıl
|
2.5 yıl
|
|
P 3
|
1.5-2.5 yıl
|
1.5-2 yıl
|
3 yıl
|
|
P 4
|
2.5-3 yıl
|
4-5 yıl
|
4 yıl
|
|
M 1
|
5-6 ay
|
3-5 ay
|
1-12 ay
|
|
M 2
|
1-1.5 ay
|
9-12 ay
|
2 yıl
|
|
M 3
|
2-2.5 yıl
|
1.5-2 yıl
|
3-4 yıl
|
|
DİŞLER
|
KÖPEK
|
KEDİ
|
|
Di 1
|
Doğumdan
sonraki 3-5 hafta
|
Doğumdan
sonraki 2-3
hafta
|
|
Di 2
|
Doğumdan
sonraki 3-5 hafta
|
2-4. hafta
|
|
Di 3
|
5-6. hafta
|
3-4. hafta
|
|
Dc
|
3-5. hafta
|
3-4. hafta
|
|
Dp
|
4-6. hafta
|
Üst diş 2. ay
|
|
Dp 3
|
4-6. hafta
|
4. hafta
|
|
Dp 4
|
6-8. hafta
|
4-6. hafta
|
|
İ 1
|
2-5 ay
|
3-4 ay
|
|
İ 2
|
2-5 ay
|
3-4 ay
|
|
İ 3
|
4-5 ay
|
4-5 ay
|
|
C
|
5-6 ay
|
5. ay
|
|
P 1
|
4-5 ay
|
Yok
|
|
P 2
|
5-6 ay
|
Üst diş 4-5 ay,
Alt diş yok
|
|
P 3
|
5-6 ay
|
5-6 ay
|
|
P 4
|
4-5 ay
|
5-6 ay
|
|
M 1
|
5-6 ay
|
4-5 ay
|
|
M 2
|
5-6 ay
|
Yok
|
|
M 3
|
6-7 ay
|
Yok
|
|
|
|
|
|
Di:
Geçici insisiv diş
|
Dc: Geçici kanin diş
|
Dp: Geçici premolar diş
|
İ: İnsisiv diş
|
|
P: Premolar diş
|
M: Molar diş
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|