Kuşlar içeriğine geri dön

8.3.2. Kelaynak (Geronticus eremita)

kelaynakKelaynak (Geronticus eremita), kayalık veya yarı çöl kurak yaşam alanlarında bulunan iri yapılı, suda veya çamurda yürüyen ince uzun kıvrık gagalı, 70-80 cm uzunluğunda, 120-135 cm kanat genişliğinde bir kuş türü.Özellikleri ve davranışları

Tüysüz kırmızı bir yüz ve kafaya ile uzun kıvrık kırmızı bir gagaya sahiptir. İri, parlak, cilalı, siyah kuşlardır. Başlarında tüy olmaması nedeniyle bu adı almışlardır. İlk yumurtadan çıktıklarında yavrunun kafası ve boğazı tüylüdür. Yaşları ilerledikçe bu tüyler yok olur. Siyah tüyleri güneş ışığının farklı açılarında parlak yeşil, kavuniçi ve mor rengini alır. Uçuşları insanı hayrete düşürecek kadar güzel ve zariftir. Kelaynaklar çok sosyaldir, sabahın erken saatlerinde 10-15 km uzaklıktaki beslenme alanlarına guruplar halinde giderler. Uzun ve kıvrık gagalarıyla yiyeceklerini ararlar. Yuvalarını yapma dönemi Şubat-Mart aylarıdır. Yavruları koyu gri renkte olup, yuvada dolaşırken yere düşme tehlikesi yaşarlar. Yumurtadan çıktıktan 2-3 ay sonra palazlanırlar. Erişkin kuşlarla birlikte beslenme alanlarına uçarlar. Kendilerini besleyebilecek duruma gelene kadar anneleri onları 2-3 ay besler. Tek eşli yaşamaları nedeniyle üremeleri çok yavaş olur. Kelaynaklar böceklerden beslenirler.

Yayılış alanları

Ortadoğu ve Afrika, Kuzey Sahra çöllerinde kayalıkların uçurumlarında 2-3 yumurta yumurtlayarak ürer. Önceleri Ortadoğu, Kuzey Afrika ve hatta Avrupa Alplerinde yaygın bulunmaktayken 400 yıl önce buralardan yok olmuştur. Kendi mesafe alanında göçmen bir kuştur. Kışı geçirdiği yerler Sudan’ın bir kısmı, Etiyopya (Habeşistan) , Eritre ve belki de Somali’nin bazı yerleri, Yemen ve Suudi Arabistan’dır. Bu tür şimdi resmi olarak kritik tehlike sınırındadır. Yaşayabilecekleri yerler Fas, Türkiye ve Suriye’dir. Dünyada sadece Türkiye’de (Birecik/ Urfa) ve Fas’ta koruma altında az sayıda bulunmaktadırlar. Türün doğal yaşam alanı Alplerden Kızıldeniz’e, Fas’tan Güneydoğu Anadolu’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyadır. Yanlış tarım politikaları sonucunda kurutulan sulak alanlar ve böcek öldürmek için tarlalarda kullanılan ağır kimyasallar (Özellikle DTT) bu kuşun neslini tükenmenin eşiğine getirmiştir.

Türkiye ve Suriye’ deki kelaynakların (Doğu’daki topluluklar) görünüşleri, Fas’taki kelaynaklardan (Batı’daki topluluklar) farklıdır. Bu iki kelaynak topluluğu arasında davranış farklılıkları da vardır. Fas’taki kelaynaklar göç etmezken Birecik ve Suriye’deki kelaynaklar göç eder.

            Bilimsel Sınıflandırma
Âlem Animalia (Hayvanlar)
Şube Chordata ( (Kordalılar)
Sınıf Aves (Kuşlar)
Takım Ciconiiformes (Leyleksiler)
Familya Threskiornithidae (Aynakgiller)
Alt Familya
Cins Geronticus
Tür Geronticus eremita

 

Boy/uzunluk Kanat açıklığı Ağırlık
image001 image003 image005
70-80 cm 120-135 cm 1-1,5 kg

                                              

Yumurtlama Mevsimi
Yumurta Sayısı 2-3
Kuluçka Süresi 28 gün
Erginlik yaşı
Yavruların ilk uçma zamanı
Yaşam Süresi 25 sene

 

Harita

 

 

Fotoğraflar

 

Kaynaklar

Bilgi

  1. http://tr.wikipedia.org
  2. http://www.arkive.org/northern-bald-ibis/geronticus-eremita/#text=All
  3. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl17@d&tur=Kelaynak

Fotoğraflar

  1. http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/44/HD_Waldrapp.jpg
  2. http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/Waldrapp_Geronticus_eremita.jpg
  3. http://www.flickr.com/photos/rastapartaman/3292790564/sizes/z/in/photostream/
  4. http://www.flickr.com/photos/15374151@N00/3593515156/sizes/o/in/photostream/
  5. http://www.flickr.com/photos/erikvanroekel/3491228647/sizes/o/in/photostream/
  6. http://www.flickr.com/photos/verzo/3279385484/sizes/o/in/photostream/
  7. http://www.flickr.com/photos/odileva/4689267958/sizes/o/in/photostream/
  8. http://www.flickr.com/photos/odileva/4689244664/sizes/o/in/photostream/
  9. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=35884
  10. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=38321
  11. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=40209
  12. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=21746
  13. http://www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl15@d&idx=20797

Haritalar

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.