Böcekler içeriğine geri dön

Pire

pulex_irritans_female_zsm

insan piresi (pulex irritans)

Genel Bilgiler

Pireler; sıcak kanlı hayvanlarda, kan emen ve yalnızca, erginleri hayvanlar üzerinde bulunan geçici parazitlerdir.

Siphonaptera dizisine dahil, Pulex, Ctenocephalides ve Ceratophyllus soyları bulunmaktadır.

İnsanlarda   Pulex irritans

Köpeklerde Ctenocephalus canis,

Kedilerde   Ctenocephalus canis, C.felis ve Pulex irritans

Kanatlılarda Ceratophyllus gallinae türleri vardır.

Üremeleri / Yaşam Siklusu

pire yasam siklusuPireler yumurtalarını ahırlardaki çatlaklara ve benzeri yerlere bırakırlar,

Yumurtalardan 5-12 gün içinde larvalar,

Larvalardan da 7-20 gün içinde kokon/pupa ve

1-4 haftada olgun pireler gelişmektedir.

***Pireler çok hızlı bir şekilde çoğalırlar. bir dişi pire 2 hafta içerisinde ortalama 20 yumurta bırakır.

***Pupa ısı ve rutubete bağlı olarak 1-3 hafta arasında gelişirler. Etrafta konakçı var ise ergin pire olarak pupadan çıkar, yoksa pupadan çıkmak için beklemeye başlar. bu bekleme 4-12 ay kadar olabilir.

***Pireler Kedilerde köpeklerden daha çok görülür. Kediler pire kaynağıdır.

pire-yasam-dongusupire yumurta***Temmuz Ağustos aylarında daha çok görülürler.

***Yumurtalar: Konakçı üzerinde yumurtlarlar (2 saat içerisinde) ve tüylerden yere düşerler.

***Larva: Evlerde yaşar

***Pupa: Evlerde yaşarlar, diriençlidirler, 12 kadar canlı kalabilirler.

***Erginler: Petler üzerinde yaşarlar, Ortamda sadece 48-96 saat kalabilirler.

Semptomlar

Pireler hayvan vücudunda kan emerek yaşarlar, kan emme sırasındaki hareketleri, deri üzerinde kaşıntıya yol açar. Şiddetli pire invazyonlarında anemi, kaşeksi, yaş ve kepekli ekzema (pire ekzeması) görülür. Köpek pireleri Dipylidium caninum’un arakonakçısı durumundadır.

Uzun Atlama

Sadece 3 mm. uzunluğunda olan Pulex irritans’lar (insan pireleri) 19.7 cm.’ye ulaşan yatay atlayışlar yapabilirler. Yani pireler kendi uzunluklarının 100 katından daha uzun mesafelere atlayabilmektedirler. İşte pireler bu eşsiz sıçrama güçlerini, “rezilin” denilen lastiksi bir proteinden elde ederler. Rezilin gövdeyi sarıp destekleyen ve kasların hareket için dayanak yaptığı yapıları oluşturan dış iskelette öbekler halinde yer alır. Pire sıçramak istediğinde arka bacaklarındaki kaslarını gerer. Bu da, kasların bağlı olduğu üst derideki bir rezilin öbeğini sıkıştırır. Daha sonra bu enerji, bir anda tümüyle boşalarak arka bacaklara büyük bir yaylanma gücü sağlar ve pireyi havaya fırlatır.

Görsel Bilim ve Teknik Ans, Cilt:4; S:1118

Pire: Büyük Sıçrayışlar İçin İdeal Tasarım

Bir pire kendi vücut yüksekliğinin 100 katından fazla yükseğe sıçrayabilir. Sizin aynı performansı gösterebilmek için 200 m. yükseğe sıçramanız gerekecekti. Dahası pire sıçrayışlarını 78 saat ardı arkası kesilmeden sürdürebilir. Pire genellikle beşinci sıçrayıştan sonra bacakları üstüne düşmez, sırtı üstüne veya başı üstüne düşer. Ne var ki bu düşüş onu sersemletmez bile. Pirenin yaralanmamasının nedeni ise vücudundaki tasarımda saklıdır.

Böceğin iskeleti vücudunun içinde değildir. İskelet, vücudu saran yumuşak kitin tabakasına tutturulmuş, sklerotin adı verilen sert bir karışımdan oluşur. Sklerotin tüm vücudu sarar. Bu dış iskelet birbirine karşı sınırlı ölçüde hareket edebilen çok sayıdaki zırh plakasından oluşur. İşte bu mükemmel tasarım, sıçrayış sonrası karşılaşılan şokları emer ve etkisiz hale getirir.

Öte yandan pirelerin kan damarları yoktur. Vücudun iç kısmı tümüyle, berrak akıcı bir kanın içinde yüzer. Bütün iç organlar bu halleriyle adeta yumuşak yastıklarla çevrelenmiş gibidir, bu nedenle ani basınç yükselmelerinden hiç etkilenmezler. Kan, bütün vücuda dağılmış hava borucukları ile temizlenir. Böylelikle sürekli olarak oksijen temini için gerekli olan güçlü bir pompaya da ihtiyaç duyulmaz. Kalp bir tüp şeklindedir ve o kadar ağır bir ritimle çarpar ki, sıçramalardan oluşan değişiklikler onu hemen hemen hiç etkilemez.

Bilim adamları yaptıkları araştırmalar sonucunda pirenin bacak kaslarının, aslında yaptığı büyük sıçrayışları gerçekleştirecek kadar güçlü olmadığını belirlemişlerdir. Pirenin gösterdiği sıçrama performansı, asıl olarak bacaklarına eklenmiş olan bir tür yay sisteminden kaynaklanmaktadır. Bu yay sistemi, “resilin” adlı proteinden yapılmış bir doku sayesinde çalışır. Bu maddenin özelliği gerilerek sakladığı enerjinin %97’sini serbest bırakabilmesidir. Bugün piyasadaki en iyi esneyen madde için bu oran %85 kadardır. Lastik özelliğine sahip bu doku bant şeklinde iki arka bacağa yerleştirilmiştir. Pire bacaklarını büktüğünde en kuvvetli kaslarıyla onu gerer, ve bacaklar açılmaya başladığında saniyenin binde biri kadar kısa bir zamanda tüm enerjisini serbest bırakır. Bu sayede olağanüstü sıçrayışlar yapabilir.

Kaynaklar:

foto: https://cdn.instructables.com/F53/PUTI/G6MPPPSN/F53PUTIG6MPPPSN.MEDIUM.jpg

foto: http://klop911.ru/wp-content/uploads/2014/01/kak-vyvesti-blox-u-koshki-1.jpg

foto: http://www.dirtydogsandmeow.com/newsletter/2013/images/fleadirt.jpg

foto: http://www.pire.biz/images/pire-yasam-dongusu.jpg

    • Cevahir on 29 Ağustos 2019 at 23:09
    • Cevapla

    Merhaba. Bir pire aşağıdan duvara sıçrayarak bir apartmanın dışından iki, üç kat yukarıya çıkabilir mi acaba? Apartmanın kullanılmayan arka bahçesini pire bastı. Biz ikinci kattayız ve evimizi pire bastı da. Teşekkür ederim.

    1. Merhaba
      Pirenin bizzat kendisinin gelmesi zor bir durum. Ancak diğer ortamlarda insanlar veya kedi gibi hayvanlar aracılığıyla üst katlara taşınmış olabilir. Bayrampaşa’da oturuyor iseniz 544 73 62 numaralı telefon ile ilaçlama hakkında bilgi alabilirsiniz. Saygılar sunarız.

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.